Feelgood challenge 27: Vriendschappen tijdens kanker

We horen en lezen vaak over geweldige vrienden: zij die, bij het horen van je diagnose, onmiddellijk ter hulp schieten en andere vrienden mobiliseren om de taken te delen: ze brengen je naar de doktersafspraken, ze komen op bezoek wanneer je je ziek voelt, ze koken voor je gezin wanneer jou dat niet lukt, … Dit zijn de geweldige vriendschapsverhalen, de verhalen die we graag horen. Maar vriendschappen tijdens kanker kunnen ook voor verwarrende emoties zorgen.


We zijn er enigszins op voorbereid dat we tijdens onze behandeling ons haar verliezen, ons geheugen, zelfs onze borsten. Maar weinigen staan stil bij het feit dat ze misschien ook enkele vrienden zullen verliezen. Dat is gelukkig niet bij iedereen zo, velen onder ons kunnen rekenen op de vriendschappen die we hebben opgebouwd. Maar als je merkt dat iemand minder opdaagt of er minder voor je is dan vroeger (fysiek of emotioneel), weet dan dat je niet alleen bent.

Wat is een vriend of vriendin?


Maar de mechanismen van je lichaam daarentegen worden op dezelfde manier geactiveerd, of je stress nu bewust of onbewust is. En die mechanismen geven jouw biologisch systeem niet langer de kans om je aan te passen.

Wat betekent dat eigenlijk, vriendschap? Het woordenboek definieert vriendschap als: iemand die gehecht is aan de andere door genegenheid; die niet vijandig is; een kennis, of iemand die tot dezelfde partij of groep behoort. Een vriend is dus niet noodzakelijk iemand die met zware tegenslagen om kan. Hoewel dit misschien is wat we verlangen van een vriend, is het niet altijd wat we krijgen. Het is misschien niet eens iets wat we mogen verwachten in een vriendschapsrelatie.

Kanker is een ingrijpend onderdeel in iemands leven. Voor de patiënt betekent dit vaak een opeenvolging van doktersafspraken, chemotherapie, bestraling, onzekerheid over de toekomst en bezorgdheid over de vraag of de behandeling zal aanslaan. Als gevolg hiervan verandert ook de rol van de patiënt in de vriendschap vaak ingrijpend.

Iemand die voorheen alles telkens tot in de puntjes regelde, trekt het zich nu misschien minder aan of merkt het niet eens op of dingen juist worden gedaan. Het “zonnetje in huis” kan ineens een muurbloempje worden. En de voormalige gangmaker van de groep wil nu misschien liever gewoon de rest volgen. Die verandering kan even frustrerend zijn voor de patiënt als voor de omgeving. En het is duidelijk dat dit soort veranderingen de vriendschap op de proef stellen.

Verschillende soorten van vriendschap


De redenen waarom iemand afhaakt in de periode dat je hem of haar nodig hebt, zijn even divers als de verschillende types van vrienden zelf. En hoewel het pijn doet, kan het helpen om rekening te houden met de persoonlijkheid en omstandigheden van je vrienden en vriendinnen.  



Een vriend die van nature een “oplosser” is:

  • Kan het gevoel hebben dat hij of zij emotioneel, financieel of fysiek niet in staat is om je te helpen of een verschil voor jou te betekenen

  • En daarom: doen ze uit angst helemaal niets

Een vriend die liever observeert:

  • Kan het gevoel hebben telkens de verkeerde dingen te zeggen

  • En daarom: zeggen ze helemaal niets

  Een vriend die vaak piekert:

  • Kan door jouw diagnose zelf angstig worden

  • En daarom: gaan ze die angsten (of jou) liever uit de weg


Onthoud dat je vriend of vriendin het wellicht zelf moeilijk vindt om toe te geven dat ze niet weten hoe ze jou kunnen helpen.

Wat kan je doen om waardevolle vriendschappen staande te houden? De belangrijkste stap is om open en eerlijk te blijven communiceren. Iemand moet het gesprek aangaan, en hoewel het oneerlijk lijkt, bestaat de kans dat jij dat zelf zal moeten doen.

Vriendschap is tweerichtingsverkeer

Als je er voor openstaat, bel hen dan op of stuur een berichtje en zeg gewoon ‘Ik mis je!’. Zo simpel is het. De bal ligt nu in hun kamp. Op deze manier bied je hen de mogelijkheid om een gesprek met jou aan te gaan. Soms gaat er, zonder dat we het beseffen, zoveel tijd voorbij zonder contact, waardoor de situatie ongemakkelijk is geworden. Door een simpel berichtje, zonder te vragen waarom je ze al zo lang niet hebt gehoord of gezien, schept de kans om de vriendschap te doen herleven, zonder dat je vriend het gevoel heeft dat hij of zij een uitleg moet kunnen bieden.

Het kan ook omgekeerd: als jij – als vriend of vriendin – dit artikel leest, is het niet te laat om de telefoon te nemen of een berichtje te sturen met exact dezelfde boodschap. ‘Ik mis je’ zegt genoeg, met die woorden kan je aan iemand laten weten dat je opnieuw contact wilt. Misschien kan je iets doen om het leven voor hen een beetje makkelijker te maken? Heb je een nieuwe leuke film ontdekt? Misschien kunnen jullie er samen naar kijken. Een nieuw recept gevonden dat je lekker vindt? Maak het klaar en geniet er samen van. Afhankelijk van de situatie van je vriendin kan een kleine attentie net zo goed zijn als een verwendag of een avondje uit met de vriendinnen.

Met verloop van tijd lossen veel van deze problemen zichzelf op. Maar wanneer je middenin je behandeling zit en verlangt naar een bezoekje van een specifieke vriend of vriendin die niet komt opdagen, is dat kwetsend. Het helpt echter niet om hierover te blijven piekeren. Als er één ding is dat je van borstkanker kunt leren, is het om elke persoon te accepteren voor wie hij of zij is – en hen niet te willen veranderen naar iets wat ze niet zijn.

Hoewel borstkanker je het gevoel kan geven dat je sommige vrienden (tijdelijk) bent verloren, ontdek je waarschijnlijk ook vriendschappen waar je het nooit had verwacht. Tijdens behandelingen, in steungroepen of zelfs in de wachtkamer kom je wellicht in contact met anderen die soortgelijke ervaringen delen. Dat is vaak de basis voor een nieuwe vriendschap. Onthoud vooral dat jij zelf bepaalt wat vriendschap inhoudt naarmate je vooruit gaat in je leven.

Bron: https://dedagwaarop.be/vriendschappen-tijdens-borstkanker/


In de kijker